Vrije University - Summer graduate programs

Θερινό Μάθημα Περιβαλλοντικής Δικαιοσύνης στη Θεωρία και την Πράξη

Σε όλο τον κόσμο, οι πιο ευάλωτοι άνθρωποι επηρεάζονται περισσότερο από τις αρνητικές συνέπειες της παγκόσμιας περιβαλλοντικής αλλαγής. Οι πολιτικές και οι πρακτικές για τον μετριασμό της παγκόσμιας περιβαλλοντικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν επηρεάζουν τους ανθρώπους με εξαιρετικά άνισους τρόπους. Αυτές οι επιπτώσεις επιδεινώνονται από την έλλειψη φωνής και δράσης, καθώς και από την έλλειψη αναγνώρισης διαφορετικών κοσμοθεωριών και πρακτικών μεταξύ των πιο ευάλωτων ομάδων. Τέτοιες αδικίες εμποδίζουν την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης 14 και 15 (ζωή κάτω από το νερό και ζωή στην ξηρά), καθώς και των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης 1 (μηδενική φτώχεια) και 10 (μείωση των ανισοτήτων). Οι μελετητές, οι περιβαλλοντικοί ακτιβιστές και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι ολοένα και πιο ευαίσθητοι σε αυτά τα πρότυπα και οι εκκλήσεις για περιβαλλοντική δικαιοσύνη αφθονούν.

Πώς να επιτύχουμε ένα πιο δίκαιο και βιώσιμο μέλλον; Μερικοί άνθρωποι υποστηρίζουν δίκαιες περιβαλλοντικές πολιτικές και πρακτικές επειδή είναι πεπεισμένοι ότι η δίκαιη μεταχείριση μεταξύ μας είναι εγγενώς το σωστό - υπάρχει μια ηθική επιταγή. Η έρευνα δείχνει επίσης ότι οι περιβαλλοντικές πολιτικές που θεωρούνται «δίκαιες» μπορούν να είναι πιο αποτελεσματικές επειδή οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να συμμορφώνονται με αυτές. Ωστόσο, είναι πολύ λιγότερο σαφές τι είναι πραγματικά η περιβαλλοντική δικαιοσύνη και τι απαιτεί στην πράξη. Επιπλέον, οι ιδέες για τη δικαιοσύνη διαφέρουν μεταξύ των ανθρώπων και των πλαισίων.

Αυτό το θερινό μάθημα θα εισαγάγει τους φοιτητές στην περιβαλλοντική δικαιοσύνη από μια ποικιλία οπτικών γωνιών. Θα ασχοληθούμε με φιλοσοφικές προσπάθειες για τον προσδιορισμό κανονιστικών προτύπων για αυτό που μπορεί να θεωρηθεί δίκαιη κατανομή των οφελών και των βαρών της περιβαλλοντικής δράσης. Αυτό περιλαμβάνει ερωτήματα όπως: Πρέπει όλοι να έχουν ίση πρόσβαση σε ζωτικές οικοσυστημικές υπηρεσίες; Πρέπει οι πλούσιες χώρες να πληρώνουν για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή στις φτωχότερες χώρες; Εάν ναι, σε ποιο βαθμό;

Θα εξετάσουμε επίσης κριτικά την αξία της φιλοσοφικής συλλογιστικής ως προσέγγιση στην περιβαλλοντική δικαιοσύνη. Μας παρέχει η φιλοσοφία τις απαραίτητες αμερόληπτες αρχές για να καθοδηγήσουν τις πράξεις μας ή μήπως είναι υπερβολικά μια πειθαρχία σε πολυθρόνα, αποκομμένη από ό,τι συμβαίνει στον «πραγματικό κόσμο»; Είναι η ακρόαση των ισχυρισμών των ενδιαφερόμενων μερών και των απαιτήσεων των κινημάτων και των ακτιβιστών για την περιβαλλοντική δικαιοσύνη ένας πιο πρακτικά σχετικός τρόπος για να κατανοήσουμε την περιβαλλοντική δικαιοσύνη; Ποιοι είναι οι στόχοι και οι στρατηγικές τους και πόσο επιτυχημένες είναι; Θα ασχοληθούμε επίσης με πτυχές της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης στην αξιολόγηση των επιπτώσεων των πολιτικών και παρεμβάσεων για τη διατήρηση και άλλων περιβαλλοντικών πολιτικών και παρεμβάσεων.

Η Διακυβερνητική Πλατφόρμα Βιοποικιλότητας και Οικοσυστημικών Υπηρεσιών (IPBES) έχει εύστοχα διατυπώσει ότι οι άνθρωποι έχουν διαφορετικές αξίες για τη φύση, οι οποίες συνδέονται με τον τρόπο που αλληλεπιδρούν με τη φύση και τις κοσμοθεωρίες τους. Στη συνέχεια, πώς μπορούμε να αξιολογήσουμε καλύτερα αυτές τις αξίες; Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της έκφρασης τέτοιων αξιών με χρηματικούς όρους και ποια είναι τα αντεπιχειρήματα; Ποιος είναι ο ρόλος της περιβαλλοντικής οικονομίας και των κοινωνικοπολιτισμικών σπουδών στην αξιολόγηση των αξιών της φύσης; Πώς μπορεί η διαδικασία αποτίμησης να οργανωθεί με τέτοιο τρόπο ώστε τα αποτελέσματα που προκύπτουν να υποστηρίζονται από τους ανθρώπους των οποίων οι αξίες διακυβεύονται;

Συζητώντας διαφορετικές προσεγγίσεις, θα τις συνδέσουμε με συγκεκριμένες μελέτες περιπτώσεων και παραδείγματα αγώνων για περιβαλλοντική δικαιοσύνη. Αυτές θα προέρχονται από διαφορετικούς τομείς περιβαλλοντικών ζητημάτων, όπως η κλιματική αλλαγή (ΣΒΑ 13), η διατήρηση των χερσαίων οικοσυστημάτων (ΣΒΑ 15) και η προστασία των ωκεανών (ΣΒΑ 14). Η περιβαλλοντική δικαιοσύνη εκδηλώνεται διαφορετικά σε αυτά τα περιβάλλοντα λόγω διαφορετικών χωρικών και χρονικών κλιμάκων. Ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι επιπτώσεις γίνονται αισθητές κοντά και άμεσα (π.χ., μετατροπή δασών), άλλα ζητήματα, όπως η κλιματική αλλαγή, εκτείνονται σε τεράστιες περιοχές και σε πολλαπλές γενιές. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικές προσεγγίσεις για τη μείωση των αδικιών.

Το μάθημα θα είναι ιδιαίτερα διαδραστικό. Οι ομιλητές θα παρέχουν πληροφορίες σχετικά με βασικές έννοιες, μεθόδους και εμπειρικές τάσεις στον τομέα της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης, ενώ οι προσκεκλημένες διαλέξεις από επαγγελματίες θα καταδείξουν πώς αυτές οι έννοιες εφαρμόζονται λειτουργικά, τροφοδοτώντας συζητήσεις θεωρίας έναντι πράξης. Οι φοιτητές θα έχουν σημαντικό περιθώριο να εργαστούν με αυτές τις πληροφορίες και να τις εφαρμόσουν σε περιπτώσεις περιβαλλοντικής αδικίας ή κινημάτων περιβαλλοντικής δικαιοσύνης στις οποίες επιλέγουν οι ίδιοι να εργαστούν. Οι διδάσκοντες σε αυτό το μάθημα θα προέρχονται από διαφορετικά υπόβαθρα και τμήματα και θα έχουν εμπειρία σε διαφορετικούς τομείς περιβαλλοντικών ζητημάτων, καθιστώντας το μια πραγματικά διεπιστημονική μαθησιακή εμπειρία. Καθώς η περιβαλλοντική δικαιοσύνη εφαρμόζεται και στον αστικό σχεδιασμό, θα συμπεριλάβουμε μια τοπική ξενάγηση που θα συζητά ζητήματα περιβαλλοντικής δικαιοσύνης σε επίπεδο πόλης.

Επισκόπηση μαθημάτων

• Παρουσία: Αυτοπροσώπως
• Μορφές διδασκαλίας: διαλέξεις, πρακτικές ασκήσεις, αυτοδιδασκαλία και ομαδική εργασία
• Μορφές αξιολόγησης: ομαδικές παρουσιάσεις
• Επίπεδο Μαθήματος: Προχωρημένο Μεταπτυχιακό
• Απαιτούμενη γνώση αγγλικής γλώσσας: Επίπεδο B2 ή υψηλότερο (ισοδύναμο με IELTS 6.5)
• Πιστωτικές Μονάδες: Ισοδύναμο με 3 ECTS
• Ώρες επικοινωνίας: 23,5
• Ώρες αυτοδιδασκαλίας: 26,5
• Εισηγητές: Ina Lehmann; Marije Schaafsma